Gimnazjum nr 1 im. mjr. Stefana Waltera w Radzyminie

MENU
menu      Strona Główna
menu      Wstęp - Patron
menu      Biografia
menu      Kalendarium
menu      Wspomnienia
menu      Miejsca pamięci

Kalendarium - życiorys majora Stefana Waltera

5 października 1891 r. - w Sorokach na terenie historycznej Besarabii (obecna Mołdawia) urodził się Stefan Walter.
1897-1899 r. - częste wyjazdy na słynne pola cecorskie, gdzie poległ hetman Stanisław Żółkiewski.

1900 r. - rozpoczęcie nauki w gimnazjum w Komracie.

1905 r. - władze carskie przywróciły szlachectwo rodzinie Walterów herbu Brochwicz.

1907 r. - śmierć ojca Adama Hilarego Waltera ( administratora majątku Czerleny niedaleko miasta Soroki).

1908 r. - rodzina Walterów przeniosła się do Mohylowa Podolskiego.

1912 r. - początek studiów w Włodzimierskiej Szkole Wojskowej w Petersburgu.

1914 r. - awans na stopień podporucznika i przydział do 93 Irkuckiego Pułku Piechoty. Wyjazd na front i udział w walkach z Niemcami w okolicach Skierniewic i Mszczonowa.

1915 r. - awans do stopnia porucznika. Za męstwo na polu bitwy Stefan Walter został odznaczony rosyjskim Orderem św. Anny IV klasy.

1916 r. - objęcie dowództwa I batalionu 93 Irkuckiego Pułku Piechoty i awans na stopień kapitana.

1917 r. - udział w walkach na froncie wschodnim I wojny światowej (m.in. bitwy pod Łomżą, Grodnem, Kozienicami oraz w rejonie Dyneburga na Łotwie). - listopad: porzucenie służby w armii carskiej i wstąpienie do I Korpusu Polskiego gen. Józefa Dowbora - Muśnickiego (przydział do 2 Dywizji Strzelców Polskich w Żubcowie w guberni twerskiej). - grudzień: początek działalności w Polskiej Lidze Wojennej Walki Czynnej.

1918 r. - styczeń: wyjazd z oddziałami 2 Dywizji z Żubcowa do rejonu koncentracji między rzekami Dobyśna i Oła na Białorusi. Walki z oddziałami bolszewickimi w pobliżu Połocka. Stefan Walter dostał się do niewoli sowieckiej i został wywieziony do Mińska Litewskiego.

1918 r. - marzec: ucieczka z Mińska Litewskiego - powrót do I Korpusu.
- maj: objecie dowództwa II batalionu 6 Pułku Strzelców Polskich w Bobrujsku.
- czerwiec: rozwiązanie I Korpusu Polskiego - powrót do rodzinnego Mohylowa.
- lipiec: wyjazd z braćmi Mieczysławem i Marianem do Murmańska, gdzie gen. Józef Haller tworzył polskie oddziały wojskowe.
- lipiec/sierpień: nieudana wyprawa do Murmańska - powrót do Kijowa i podjęcie decyzji o wyjeździe na Kubań.
- wrzesień: przyjazd na Kubań do Stanicy Paszkowskiej i wstąpienie jako ochotnik do 4 Dywizji Strzelców Polskich gen. Lucjana Żeligowskiego.
- listopad: awans do stopnia majora (udział w walkach z bolszewikami m.in. pod Aleksandrówką i Donskoje).
- grudzień: mjr Walter wraz z częścią oddziałów strzelców polskich przypłynął na statku "Saratow" z Noworosyjska do Odessy. Objęcie obowiązków dowódcy batalionu 14 Pułku Strzelców - ciężkie walki z wojskami ukraińskimi atamana Semena Petlury na ulicach Odessy.

1919 r. - styczeń: początek walk o Odessę z oddziałami bolszewickimi.
- luty: udział wspólnie z oddziałami francuskimi w walkach o Tyraspol – objęcie stanowiska zastępcy dowódcy 14 Pułku Strzelców.
- marzec: mjr Stefan Walter kierował natarciem polskich oddziałów przeciwko bolszewikom, którzy opanowali wsie Gradenica oraz Jaski w pobliżu Odessy.
- kwiecień: wyjazd z 4 Dywizją Strzelców z Odessy i przybycie na teren Besarabii (obsadzenie stanowisk wzdłuż rzeki Dniestr).
- maj: objęcie przez majora Waltera obowiązków prezesa sądu doraźnego przy 4 Dywizji Strzelców - przybycie z oddziałami dywizji do Czerniowiec na Bukowinie.
- czerwiec: oddziały gen. Żeligowskiego opuściły Rumunię i wkroczyły na teren Wschodniej Galicji – walki z Ukraińcami o Stanisławów. Objęcie dowództwa nad 14 Pułkiem Strzelców Polskich.
- lipiec: mjr Stefan Walter został dowódcą 29 Pułku Strzelców Kaniowskich. Zacięte walki z wojskami ukraińskimi pod Anielówką oraz Tłustem.
- sierpień/wrzesień: pobyt z 29 pułkiem nad rzeką Zbrucz.
- październik: na polecenie dowódcy 10 Dywizji Piechoty oddział majora Waltera przybył do Wilna i obsadził polsko - litewską linię demarkacyjną.
- listopad: przyjazd na linię frontu w okolicach Połocka (brawurowe ataki przeciwko bolszewikom w pobliżu wsi Okopniki oraz Głuboczka, a także na stację kolejową Gorjany).
– przełom 1919/1920 r. - rodzina majora Waltera przybyła z Mohylowa do Warszawy.

1920 r. - luty: natarcie oddziałów 29 pułku na stację Borkowice (zabrano do niewoli cały sztab brygady bolszewickiej).
- marzec/kwiecień: powrót z żołnierzami do Wilna, a następnie pobyt 29 pułku na linii demarkacyjnej w rejonie Dyneburga.
- maj: zwycięski bój z wojskami sowieckimi o wieś Karandasze - dawne województwo nowogródzkie (obecnie Białoruś).

1920 r. - czerwiec: walki nad rzeką Autą - za męstwo podczas bitwy o Jazno major Walter został odznaczony Krzyżem Walecznych.
- lipiec: odwrót oddziałów 29 Pułku Strzelców Kaniowskich w kierunku Warszawy - starcia z bolszewikami w pobliżu Lidy na Białorusi oraz pod wsią Niecki (niedaleko Łap).
- sierpień: ciężkie boje z wojskami sowieckimi pod Zambrowem i Ostrowią Mazowiecką. Przybycie na pole bitwy pod Warszawą - krótki pobyt w Jabłonnie. 15 sierpnia 1920 roku mjr Stefan Walter został ciężko ranny podczas natarcia na wieś Mokre.
– wrzesień: gen. Józef Haller odznaczył „Bohatera Mokrego” Orderem Virtuti Militari.

4 październik 1920 r. - śmierć majora Stefana Waltera w Szpitalu Ewangelickim w Warszawie przy ul. Karmelickiej 10.

7.10.1920 r. - Msza święta w Katedrze Polowej Wojska Polskiego i pogrzeb na warszawskich Powązkach.

30.05.1936 r. - uroczystości pogrzebowe na Cmentarzu Wojskowym w Kaliszu.



Cmentarz w Kaliszu - Grobowiec S. Waltera



Grobowiec S. Waltera na Powązkach w Warszawie



Obelisk w Mokrem



Cmentarz Poległych w Radzyminie - mogiła Strzelców Kaniowskich



Droga Golgoty Narodu Polskiego - Krzyż poświęcony mjr S. Walterowi



Szlak Turystyczny w gminie Radzymin majora Stefana Waltera



Ulica majora Stefana Waltera w Radzyminie



Odznaczenia majora Stefana Waltera:



Krzyż Walecznych 1920 r.



Order Virtuti Militari



Order Św. Stanisława



Odznaka 4 Dywizji Strzelców Polskich gen. Żeligowskiego